Dlaczego wszyscy mówią o żywym occie – czy naprawdę jest taki wyjątkowy?

Co to znaczy, że ocet jest „żywy”?

Ocet jabłkowy czy winny to produkt, który większość z nas ma w domu – w kuchni służy jako przyprawa lub składnik marynat, a niekiedy przydaje się też podczas sprzątania. Jednak jeśli szukasz octu o najwyższej jakości, bogatego w enzymy, zdrowe kwasy i mikroelementy, warto poznać bliżej żywy ocet.

Żywy ocet jabłkowy z rokitnikiem

(99 opinii)

Zobacz w sklepie

Żywy ocet to produkt powstający ze wszystkich części owoców – skórki, miąższu i gniazd nasiennych. Najczęściej wykorzystuje się tu jabłka, a także inne owoce, np. maliny czy czarny bez. To, co go wyróżnia na tle innych popularnych octów, to sposób obróbki.

Produkcja żywego octu trwa od kilku do kilkunastu tygodni i nie jest niczym przyspieszana – im dłużej trwa, tym nawet lepiej. Na początku owoce umieszczane są w dużych, nieprzykrytych kadziach, po czym zalewa się je wodą, aby mogły rozpocząć naturalną fermentację. Po pewnym czasie nastaw zaczyna „pracować”, a w wyniku powolnego, wielomiesięcznego procesu dojrzewania stopniowo zmienia się w żywy ocet.

Skąd określenie „żywy”? Gotowy produkt nie jest poddawany pasteryzacji ani filtracji, dzięki czemu zachowuje cenne związki bioaktywne. W żywym occie naturalnie tworzy się również tzw. matka octowa – biały kożuch lub osad, będący skupiskiem pożytecznych bakterii kwasu mlekowego i enzymów. Matka octowa może unosić się w płynie lub osiadać na dnie butelki, co jest zjawiskiem całkowicie normalnym i pożądanym, podobnie jak osad. Nie jest on wadą produktu, lecz jego cechą, świadczącą o wysokiej jakości octu.

Zarówno ocet żywy, jak i ten często dostępny w sklepach można porównać do jogurtów. Jogurt naturalny jest jak żywy ocet. W swoim składzie zawiera żywe bakterie fermentacji mlekowej, które wspierają mikrobiom jelitowy. Bakterie te ciągle „pracują” w jogurcie, dlatego z czasem staje się on bardziej kwaśny. Z tego względu może szybciej się zepsuć, więc tak ważne jest, aby spożyć go świeżego i najlepiej w ciągu kilku pierwszych dni od zakupu.

Zwykły ocet sklepowy można porównać do jogurtu pasteryzowanego lub UHT. Ma on co prawda dłuższy termin przydatności, ale zawdzięcza go pasteryzacji lub obróbce w wysokiej temperaturze. W trakcie tych procesów jogurt traci wszystkie dobroczynne bakterie. Nadal nadaje się do spożycia, jednak jego potencjał zdrowotny obniżył się.

Czym żywy ocet różni się od zwykłego octu ze sklepu?

Wybierając ocet dla siebie, zapoznaj się z najważniejszymi różnicami między octem żywym
a zwykłym.

Ocet żywy:

• obecna matka octowa,
• poddawany powolnej fermentacji,
• jest niepasteryzowany i niefiltrowany,
• zawiera osad (to nie jest wada produktu),
• nie zawiera żadnych dodatków i ulepszaczy,
• znajdują się w nim prozdrowotne enzymy i kultury bakterii,
• produkowany z całych owoców najczęściej pochodzących z upraw ekologicznych.

Zwykły ocet:

• jest klarowny,
• pozbawiony żywych kultur bakterii,
• produkt pasteryzowany i filtrowany,
• może zawierać dodatki np. siarczany,
• produkowany szybko (1-2 dni) i na dużą skalę,
• do jego produkcji wykorzystuje się często sok owocowy.

Skąd jego popularność? Tradycja + nowa nauka

Ocet nie jest kolejny modnym fit produktem. Okazuje się, że ma on bogatą historię, a wzmianki o jego zastosowaniu i właściwościach odkrywano w różnych zakątkach świata, m.in. w Babilonii, Mezopotamii oraz starożytnym Egipcie, Palestynie i Chinach.

W dawnych czasach ocet służył przede wszystkim do konserwowania mięsa, ryb i warzyw, a także jako przyprawa. Dodawano go również do wody w celu jej uzdatniania i ograniczenia rozwoju bakterii. Ocet znajdował także zastosowanie w pielęgnacji – kobiety używały go jako środka pomagającego zachować młody wygląd.

Różnego rodzaju octy stosowano także w celach leczniczych. W ludowej medycynie służył do dezynfekcji oraz przemywania ran i owrzodzeń. Stosowano go także przy chorobach układu pokarmowego, oddechowego oraz w celu zbicia gorączki.

Wraz z rozwojem nauki składniki i właściwości octu zaczęły być celem badań naukowców. Dziś wiemy, że ocet zawiera szereg bioaktywnych związków, które mogą wspierać trawienie, metabolizm i zdrowie jelit.

Produkt ten stał się też ważnym elementem codziennej diety osób dbających o zdrowie i profilaktykę. Zaleca się go m.in. w dietach low carb, przeciwzapalnych, odchudzających, a także osobom stosującym post przerywany.

Jak żywy ocet działa na organizm?

Dzięki procesowi fermentacji żywy ocet może pozytywnie wpływać na wiele obszarów
zdrowia:

• Może wspierać regulację poziomu glukozy we krwi – ocet przyczynia się do obniżenia poziomu glukozy we krwi na czczo oraz poprawia wrażliwość tkanek na insulinę.

• Działa korzystnie na profil lipidowy – związki obecne w żywym occie pomagają obniżyć poziom cholesterolu całkowitego, LDL i trójglicerydów, a jednocześnie wpływają na podniesienie poziomu cholesterolu HDL.

• Pomaga kontrolować łaknienie – ocet może zwiększać sytość po posiłku, co zmniejsza chęć na podjadanie.

• Działa antyoksydacyjnie – w żywym occie znajdują się naturalne kwasy i polifenole, które neutralizują wolne rodniki i zmniejszają stres oksydacyjny w organizmie.

• Wspiera mikrobiotę jelitową – w żywym occie obecne są pożyteczne bakterie fermentacji mlekowej, które zasiedlają jelita i mogą wspomagać równowagę mikrobiologiczną przewodu pokarmowego.

• Wspomaga trawienie – ocet stymuluje produkcję kwasu solnego w żołądku, co poprawia procesy trawienne.

Co faktycznie daje, a co jest mitem?

W ostatnich latach o occie zrobiło się głośno w mediach, jednak wiele informacji na jego temat jest niezgodnych z aktualną wiedzą naukową. Czas więc obalić szkodliwe mity.

Na początku warto zaznaczyć, że ocet nie jest remedium na współczesne dolegliwości zdrowotne i nie zastąpi leczenia. W sieci można też spotkać się z opinią, że wspomaga odchudzanie – faktycznie może stłumić apetyt, jednak bez diety z ujemnym bilansem energetycznym nie przyczyni się do utraty masy ciała. Nie jest też sposobem na detoks organizmu. Choć ocet dostarcza antyoksydantów, sprawną detoksykację zapewniają przede wszystkim prawidłowo funkcjonujące nerki i wątroba.

Badania naukowe wskazują, że żywy ocet może wspierać regulację poziomu glukozy i profilu lipidowego, poprawiać trawienie oraz dostarczać korzystnych dla zdrowia bakterii kwasu mlekowego, enzymów i polifenoli. Może więc stanowić wartościowe urozmaicenie codziennego menu. Aby móc cieszyć się dobrym zdrowiem, obok diety zadbaj także o inne aspekty stylu życia, czyli o aktywność fizyczną, zdrowy sen, eliminację używek i kontrolę nad stresem.

Czy warto pić żywy ocet codziennie?

Jeśli nie masz przeciwwskazań i nie przekraczasz zalecanej dziennej porcji wynoszącej 15–30 ml, możesz pić żywy ocet nawet codziennie. To dobry sposób na wspieranie trawienia i metabolizmu oraz wzbogacenie diety w korzystne dla zdrowia enzymy i bakterie probiotyczne.

Żywy ocet z aronii i czarnego bzu

(35 opinii)

Zobacz w sklepie

Kto powinien uważać lub unikać żywego octu?

Choć żywy ocet jest bogactwem prozdrowotnych składników i jest korzystny dla naszego zdrowia, to nie wszyscy mogą go pić. Szczególną ostrożność powinny zachować osoby, które zmagają się z niektórymi chorobami i zaburzeniami ze strony układu pokarmowego, takimi jak np.:

• refluks,
• wrzody,
• nadżerki,
• zapalenie błony śluzowej.

W tych przypadkach żywy ocet może podrażniać przełyk i żołądek oraz nasilać objawy. Oprócz tego octu nie należy przyjmować jednocześnie z niektórymi lekami np. stosowanymi przy cukrzycy, moczopędnymi czy niektórymi nasercowymi, ponieważ może zaburzać ich działanie.

Osoby z problemami z zębami i szkliwem powinny pamiętać, aby po rozcieńczeniu ocet pić przez słomkę, a następnie przepłukać usta wodą, ponieważ kwas zawarty w occie może osłabiać szkliwo.

Jeżeli regularnie przyjmujesz leki lub masz problemy zdrowotne i nie jesteś pewien, czy możesz stosować żywy ocet, skonsultuj się wcześniej z lekarzem.

Jak mądrze włączyć żywy ocet do codziennej diety?

Żywy ocet może stać się smacznym i odżywczym dodatkiem do Twojej diety. Możesz go zastosować na kilka różnych sposobów, np. jako składnik dressingu sałatkowego, past kanapkowych, koktajli, smoothie, a nawet drinków bezalkoholowych. Jeśli wolisz prostszy sposób, wystarczy wymieszać 1–2 łyżki octu w szklance wody i wypić około 20 minut przed posiłkiem.

Wyjątkowy, ale nie magiczny

Żywy ocet to niepasteryzowany i niefiltrowany produkt powstający w procesie powolnej fermentacji całych owoców, który w przeciwieństwie do sklepowych odpowiedników, zachowuje cenne enzymy oraz probiotyczną matkę octową. Jego włączenie do diety może realnie wspierać organizm poprzez regulację poziomu cukru i profilu lipidowego oraz wsparcie mikrobiomu jelitowego. Warto jednak pamiętać, że choć jest produktem o wysokim potencjale zdrowotnym, nie stanowi magicznego remedium zastępującego leczenie czy zbilansowaną dietę.