Czy ashwagandha naprawdę może wpłynąć na zdrowie reprodukcyjne – płodność, libido, menopauzę (1)? To pytanie zadaje sobie coraz więcej kobiet i mężczyzn, którzy szukają naturalnych metod wsparcia. Badania kliniczne z ostatnich lat przynoszą konkretne odpowiedzi – i są zaskakująco obiecujące. Dowiedz się, co nauka wie dziś o ashwagandzie i zdrowiu reprodukcyjnym.

W skrócie o ashwagandzie i zdrowiu reprodukcyjnym:

Ashwagandha na płodność kobiet i mężczyzn – wpływa korzystnie na parametry nasienia oraz gospodarkę hormonalną kobiet

Ashwagandha libido – badania kliniczne potwierdzają poprawę funkcji seksualnych zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn

Ashwagandha podczas menopauzy może łagodzić uderzenia gorąca i objawy klimakterium w dawce 600 mg dziennie

Ashwagandha w ciąży i podczas karmienia piersią – brak wystarczających danych dotyczących bezpieczeństwa; należy unikać i skonsultować się z lekarzem

Mechanizm działania – poprzez receptory GABA-A wpływa na wydzielanie GnRH, LH i FSH w podwzgórzu

Czy Ashwagandha zwiększa płodność?

Ashwagandha może wspierać płodność zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn. Jak podaje fachowa literatura, Ashwagandha ze względu na zawartość różnych substancji biologicznie czynnych działa na płodność i zdrowie reprodukcyjne. U niektórych mężczyzn obserwuje się również wzrost stężenia testosteronu we krwi (3).

Ponadto Ashwagandha powoduje obniżenie poziom kortyzolu (hormonu stresu) we krwi. Wymienione działania Ashwagandhy mają wpływ na redukcję stresu i poprawę płodności oraz zdrowia seksualnego zarówno u kobiet, jak i u mężczyzn.

Jak ashwagandha wpływa na płodność?

Za wpływ ashwagandhy na zdrowie reprodukcyjne odpowiada kilka mechanizmów. Substancje biologicznie czynne z korzenia oddziałują na receptory GABA-A (2), co zwiększa uwalnianie gonadoliberyny (GnRH) w podwzgórzu – a ta pobudza przysadkę do wydzielania LH i FSH, regulujących owulację i produkcję plemników.

Drugi ważny mechanizm to regulacja osi HPA, czyli układu podwzgórze – przysadka – nadnercza. Ashwagandha obniża poziom kortyzolu we krwi, a wysoki kortyzol jest jednym z czynników, które zaburzają gospodarkę hormonalną i mogą negatywnie wpływać na płodność. Jeśli interesuje Cię też związek ashwagandhy z tarczycą – to osobny temat wart uwagi.

Ashwagandha libido u kobiet – co mówią badania?

Wpływ ashwagandhy na libido u kobiet był przedmiotem kilku badań klinicznych, których wyniki okazały się spójne. W badaniu pilotażowym zdrowe dorosłe kobiety przyjmowały 600 mg ekstraktu z korzenia dziennie przez 8 tygodni (11). Po tym czasie odnotowano poprawę w czterech obszarach jednocześnie:

Obszary poprawy u kobiet:

Nawilżenie pochwy – mierzalna poprawa w warunkach pobudzenia
Podniecenie seksualne – wyższy stopień odpowiedzi na stymulację
Intensywność orgazmu – subiektywnie oceniana poprawa jakości
Satysfakcja z życia seksualnego – ogólna poprawa odczuwanego zadowolenia

Drugie badanie, przeprowadzone na kobietach bez stwierdzonych zaburzeń hormonalnych, potwierdziło te obserwacje. Stosowanie ashwagandhy w dawce 300 mg dwa razy dziennie przez 8 tygodni poprawiło wszystkie wskaźniki z kwestionariusza FSFI (Female Sexual Function Index) – pożądanie, podniecenie, nawilżenie, orgazm, satysfakcję seksualną (10). W naszym sklepie znajdziesz Ashwagandhę 4:1 – ekstrakt standaryzowany do 5% witanolidów.

Ashwagandha a menopauza – jakie objawy może łagodzić?

Menopauza i okres okołomenopauzalny to czas intensywnych zmian hormonalnych, które u wielu kobiet wiążą się z przykrymi objawami. Badanie kliniczne z udziałem kobiet w okresie perimenopauzy wykazało, że 8 tygodni suplementacji ekstraktem z korzenia ashwagandhy w dawce 600 mg dziennie może skutecznie łagodzić umiarkowane objawy klimakterium (13).

Działanie zaobserwowane u kobiet w badaniu:

Uderzenia gorąca – statystycznie istotna redukcja częstości i nasilenia
Objawy ze strony układu moczowego – odczuwalna poprawa samopoczucia
Poziom estradiolu – wzrost stężenia we krwi po 8 tygodniach
FSH i LH – obniżenie stężenia obu hormonów w surowicy

Profil hormonalny, który się zmienia – wyższy estradiol, niższe FSH i LH – sugeruje, że ashwagandha może wspierać łagodniejsze przejście przez menopauzę. Przed włączeniem suplementacji w okresie okołomenopauzalnym warto skonsultować się z lekarzem.

Ashwagandha w ciąży – co zalecają eksperci?

Niektórzy eksperci odradzają stosowanie Ashwagandhy kobietom w ciąży, ponieważ pojedyncze raporty medyczne wskazują, że może ona powodować samoistne poronienie (14).

Ocena ryzyka opublikowana w 2020 roku przez Duński Uniwersytet Techniczny przedstawia potencjalny efekt poronny Ashwagandhy, jak i jej stymulujący wpływ na hormony tarczycy oraz hormony płciowe. Duńscy eksperci, podobnie jak Francuska Agencja ds. Żywności, Środowiska i Bezpieczeństwa i Higieny Pracy (ANSES) odradza stosowanie Ashwagandhy u kobiet w ciąży oraz kobiet karmiących piersią. Należy jednak podkreślić, że dowody na to, iż Ashwagandha powoduje samoistne poronienia są ograniczone, a jednym z tych źródeł informacji jest monografia na temat korzenia Ashwagandhy opublikowana w 2000 roku w Amerykańskiej Farmakopei Ziołowej (American Herbal Pharmacopoeia – AHP). Eksperci AHP wydali jednak w 2024 roku oświadczenie, w którym stwierdzają, że na podstawie krytycznego i wszechstronnego przeglądu fachowej literatury, a także opinii większości ekspertów, nie ma dowodów na to, że korzeń Ashwagandhy ma działanie poronne u kobiet w ciąży (15).

Dostępne badania na ludziach nie wykazały toksyczności dla matki lub płodu u kobiet w ciąży stosujących preparaty zawierające Ashwagandhę. Jednak na ten moment brakuje danych dotyczących bezpieczeństwa stosowania Ashwagandhy w okresie ciąży oraz karmienia piersią. Z tego względu, kobiety w ciąży oraz kobiety karmiące piersią nie powinny stosować ashwagandhy.

Płodność u mężczyzn – nasienie, hormony, wyniki

Szacuje się, że około 10-15% par i aż 186 milionów osób na całym świecie jest dotkniętych problemem niepłodności (4). Rezultaty dotychczasowych badań sugerują, że Ashwagandha pobudza spermatogenezę, czyli proces tworzenia się i dojrzewania plemników w jądrach, dzięki czemu może korzystnie wpływać na jakość męskiego nasienia i co za tym idzie męską płodność (5). Ekstrakt z korzenia ashwagandhy może zmniejszać ryzyko niepłodności u mężczyzn właśnie ze względu na poprawę jakości nasienia.

Zmiany parametrów nasienia po 3 miesiącach suplementacji:

Koncentracja plemników w ejakulacie wzrosła o 167%
Objętość nasienia zwiększyła się o 59%
Ruchliwość plemników wzrosła o 57%
Testosteron w surowicy krwi wzrósł o 17%
Hormon luteinizujący (LH) wzrósł o 34%

Wyniki metaanalizy badań obserwacyjnych pokazały, że korzystny efekt dotyczy też mężczyzn z prawidłowymi parametrami nasienia – ashwagandha zwiększyła u nich wskaźnik skuteczności zapłodnienia o 14%. Suplementacja zmniejsza też stres oksydacyjny oddziałujący negatywnie na plemniki, co sprzyja zachowaniu integralności ich DNA. Wpływ ashwagandhy na testosteron i libido u mężczyzn to temat rozwinięty szerzej w artykule o ashwagandzie dla mężczyzn.

Ashwagandha a libido u mężczyzn

Wyniki niedawnego badania klinicznego z randomizacją z udziałem 50 mężczyzn o niskim popędzie seksualnym (libido) pokazały, że Ashwagandha przyjmowana w dawce 300 mg dwa razy dziennie może po upływie 8 tygodni istotne zwiększać poziom testosteronu we krwi oraz poczucie satysfakcji z życia seksualnego (7). Suplementacja ekstraktem z korzenia Ashwagandhy zwiększyła wszystkie wyniki kwestionariusza DISF-M oceniającego funkcje seksualne mężczyzn, w tym poznawanie seksualne, podniecenie seksualne, zachowania seksualne, orgazm i pożądanie seksualne. Wydaje się zatem, że ekstrakt z korzenia ashwagandhy może być stosowany nie tylko w celu zwiększenia płodności męskiej, lecz również poprawy funkcji seksualnych.

Ashwagandha i zdrowie reprodukcyjne – co warto zapamiętać?

Ashwagandha działa na zdrowie reprodukcyjne wielokierunkowo – wspiera płodność mężczyzn, może poprawiać funkcje seksualne kobiet, łagodzić objawy menopauzy. Jednocześnie nie jest cudownym rozwiązaniem i nie zastąpi konsultacji z lekarzem, szczególnie przy poważnych problemach z płodnością lub w czasie ciąży. Przy depresji towarzyszącej zaburzeniom hormonalnym warto sprawdzić też rolę ashwagandhy w regulacji nastroju. Jeśli chcesz zacząć suplementację świadomie, wybierz ekstrakt o potwierdzonym składzie – znajdziesz je w naszym sklepie: BIO Ashwagandha i Ashwagandha 4:1.

FAQ: najczęściej zadawane pytania o ashwagandhę i płodność

Czy ashwagandha pomaga przy próbach zajścia w ciążę?

Ashwagandha może wspierać płodność – u kobiet poprzez regulację poziomu LH i FSH, u mężczyzn poprzez poprawę parametrów nasienia. Nie zastępuje jednak diagnostyki medycznej ani leczenia niepłodności – traktuj ją jako uzupełnienie, nie metodę główną.

Jak długo trzeba brać ashwagandhę, żeby poczuć efekty na libido?

W badaniach klinicznych efekty na libido i funkcje seksualne pojawiały się po 8 tygodniach regularnej suplementacji w dawce 300-600 mg dziennie. Krótsze stosowanie może nie dać wyraźnych rezultatów.

Czy ashwagandha jest bezpieczna przy PCOS?

Ashwagandha może wpływać na regulację hormonów związanych z owulacją, co jest obiecujące w kontekście PCOS. Przed włączeniem suplementacji przy tym schorzeniu skonsultuj się z endokrynologiem lub ginekologiem.

Czy ashwagandha pomaga przy objawach menopauzy?

Badania kliniczne wskazują, że 600 mg ekstraktu dziennie przez 8 tygodni może redukować uderzenia gorąca i objawy ze strony układu moczowego. To obiecujące wyniki, choć potrzeba jeszcze większych badań, by traktować to jako pewną metodę.